System Expertus – podsumowanie zastosowania w ewaluacji dorobku naukowego 2022-2025
Data opublikowania: 29 stycznia 2026.
System Expertus – moduły i narzędzia ewaluacyjne
System Expertus jest zintegrowanym narzędziem wspierającym kompleksową analizę i optymalizację dorobku naukowego w procesie ewaluacji.
Kluczową rolę pełnią trzy współpracujące moduły:
- moduł wyszukiwawczy,
- analizator danych ewaluacyjnych,
- moduł doradczy (optymalizacyjny).
Funkcje systemu stanowią realne wsparcie dla kierowników dyscyplin, działów nauki, oddziałów informacji naukowej oraz autorów, zapewniając:
- bieżące raportowanie dorobku w ujęciu ewaluacyjnym,
- automatyczną optymalizację rozliczeń w wielu dyscyplinach,
- szeroki zestaw analiz, ostrzeżeń i statystyk.
Expertus jako system optymalizujący
Expertus automatycznie analizuje cały dorobek jednostki – także autorów reprezentujących dwie dyscypliny – i aktywnie rekomenduje najkorzystniejsze warianty rozliczenia udziałów publikacyjnych.
Powyższa funkcjonalność zasadniczo odróżnia Expertusa od rozwiązań pełniących wyłącznie rolę kalkulatorów punktów na podstawie wcześniej złożonych oświadczeń.
Expertus nie tylko weryfikuje dane, lecz także:
- generuje gotowe, zoptymalizowane zestawy oświadczeń,
- maksymalizuje wartość punktową jednostki,
- pełne dane przekazuje do Polskiej Bibliografii Naukowej, skąd trafiają do systemu SEDN.
Symulacje i warianty rozliczeń
Moduł doradczy udostępnia symulacje różnych wariantów podziału dorobku, w tym:
- warianty rekomendowane przez system,
- warianty brzegowe (np. wliczające wszystkie możliwe udziały lub całkowicie pomijające autorów dwudyscyplinowych),
- warianty mieszane.
Wizualna analiza decyzji optymalizacyjnych w module doradczym
Dla każdej dyscypliny moduł doradczy udostępnia interaktywną symulację wariantów rozliczenia dorobku w postaci zestawu tabel i wykresów.
Centralnym elementem jest tabela „Analiza udziałów”, w której każdy udział publikacyjny (slot) jest jednoznacznie sklasyfikowany i opatrzony uzasadnieniem formalnym.
W tabeli:
Dzięki temu widoczny jest nie tylko wynik optymalizacji, lecz także pełna ścieżka decyzyjna systemu, wskazująca zastosowane paragrafy rozporządzenia.
Każdemu odrzuconemu udziałowi przypisywany jest kod i opis przyczyny, m.in.:
| Kod | Podstawa prawna i uzasadnienie |
|---|---|
| 00 | udział zaliczony |
| 01 | §17 ust. 5 – pominięty, bo przekroczony zostałby limit 3N prac |
| 02 | §17 ust. 1 pkt 1–2 – pominięty z powodu przekroczenia limitu slotów autora |
| 03 | §17 ust. 1 pkt 1–2 – rozdział pominięty z powodu przekroczenia limitu monografii/rozdziałów/redakcji (gdy monografia < 200 pkt) |
| 04 | §17 ust. 1 pkt 1–2 – autorstwo monografii pominięte z tego samego powodu |
| 05 | §17 ust. 1 pkt 1–2 – redakcja monografii pominięta z tego samego powodu |
| 06 | §17 ust. 6 – pominięty z powodu przekroczenia limitu 20% na udziały autorów Z lub D |
| 07 | §17 ust. 7 – autorstwo monografii pominięte z powodu przekroczenia limitów 5% (ścisłe) lub 20% (hum.-społ.) |
| 08 | §17 ust. 7 – redakcja monografii pominięta z tego samego powodu |
| 09 | §36 pkt 1 – artykuł pominięty z powodu przekroczenia limitu 220% N |
| 10 | §36 pkt 2 – monografia/rozdział/redakcja pominięte z tego samego powodu |
| 21 | §14 – rozdział pominięty, bo przekracza wartość całej monografii |
| 22 | pominięty na oświadczeniu (strategia II) |
| 23 | rozliczony w innej dyscyplinie (warianty D i E obu strategii) |
W połączeniu z wykresami (efektywności slotów, wyliczonej oceny poziomu publikacyjnego) tabela „Analiza udziałów” stanowi rdzeń decyzyjny modułu doradczego, umożliwiając porównywanie wariantów i jak najkorzystniejsze wybiranie strategii rozliczenia dla wszystkich ewaluowanych dyscyplin.
Raportowanie i indeks analityczny
Autorzy oraz jednostki organizacyjne mogą na bieżąco uzyskiwać raporty obejmujące:
- wykazy publikacji,
- liczbę i strukturę slotów,
- odpowiadające im wartości punktowe.
Specjalnie opracowany indeks analityczny umożliwia szybkie tworzenie wykazów publikacji według złożonych kryteriów, m.in.:
- autorów publikacji (wyłącznie N, doktoranci, pracownicy spoza N lub N oraz dokoranci itd.),
- liczby i konfiguracji dyscyplin w publikacji
- możliwości maksymalnego rozliczenia w wielu dyscyplinach,
- występowania niezgodności między dyscypliną naukową autora a dyscyplinami czasopisma.
Pozwala to identyfikować publikacje strategiczne oraz potencjalne źródła ryzyka.
Monitorowanie spełniania wymogów ewaluacyjnych
System generuje również wykazy:
- autorów zagrożonych sankcjami,
- autorów niewypełniających limitów publikacyjnych i slotowych,
- autorów wg §11 ust. 1 pkt 1–3 w danym roku i dyscyplinie,
- autorów reprezentujących jedną lub dwie dyscypliny,
- osób zmieniających przyporządkowanie wg par. 11 ust. 1.
Dzięki temu jednostka posiada ciągłą kontrolę nad stanem przygotowania do ewaluacji.
Eksport danych
Wszystkie dane mogą być w prosty sposób eksportowane do arkuszy kalkulacyjnych (Excel, LibreOffice).
Jednocześnie system nie wymaga korzystania z zewnętrznych narzędzi do przygotowania danych wejściowych ani ręcznego wyliczania slotów – ponieważ przetwarzanie, analiza i optymalizacja są w całości realizowane w Expertusie.
Integracja z systemami zewnętrznymi i obsługa oświadczeń
System Expertus zapewnia automatyczne przekazywanie – za pośrednictwem interfejsu API – kompletnych opisów bibliograficznych osiągnięć do Polskiej Bibliografii Naukowej (PBN), skąd dane trafiają następnie do systemu SEDN. Integracja ta nie ogranicza się wyłącznie do eksportu publikacji. Expertus udostępnia również mechanizmy:
- uzupełniania i aktualizacji danych o finansowaniu osiągnięć,
- a przede wszystkim modyfikacji i rekonfiguracji zestawów oświadczeń autorów zgodnie z rekomendacjami generowanymi przez moduł doradczy.
Dodatkowe informacje w serwisie technicznym: wejście.
